Kartacze z Lipowej

Osławione w całej Polsce kartacze, na Podlasiu nazywane także kołdunami są popisowym daniem w moim rodzinnym domu, a właściwie najważniejszym przepisem w zeszyciku kucharskim mojej Babci. Wymagają wiele pracy, dlatego też nie są częstym gościem na naszym stole. Ja samodzielnie nigdy nie podjęłam się ich zrobienia, zawsze czekam na przyjazd na Lipową i na pomoc w przygotowaniu dania. Oczywiste, że bez „szkiełka i oka” Babuni się nie obędzie. Z ręką na sercu, jako rodowita Podlasianka, smakująca potrawy w różnych zakątkach świata, zdobywająca kulinarne kontynenty, mieszkanka wielu krajów wszem i wobec stwierdzam, że nie ma lepszego dania na świecie niż kartacze i to koniecznie z Lipowej.

Babcia była na tyle uprzejma, że się chętnie podzieli z Tobą swoim sekretem (a jeszcze nigdy nie zdradziła żadnego przepisu komuś spoza rodziny). Smacznego – życzy Babunia.

Składniki na 15 kartaczy:

  • 1 kg ugotowanych ziemniaków
  • 2 kg surowych, startych ziemniaków
  • 1 czubata łyżka mąki ziemniaczanej
  • 1 kg mięsa z łopatki wieprzowej (w kawałku, nie mielone)
  • ½ kg podgardla lub boczku
  • łyżeczka suszonego oregano
  • pieprz i sól do smaku
  • 200 gram boczku
  • 1 cebulka dymka
  • 1 łyżka oliwy z oliwek
  • świeża natka pietruszki

Przygotowanie:

  1. Ziemniaki (1 kg) obierz, ugotuj i przeciśnij przez praskę.
  2. Drugą część ziemniaków (2 kg) obierz i zetrzyj surowe na tarce lub w maszynce. Przy użyciu lnianej ściereczki odciśnij ziemniaki z wody.
  3. Gotowane i surowe ziemniaki zmieszaj ze sobą w miseczce i dodaj do nich mąkę ziemniaczaną. (Zamiennik mąki, czyli skrobię ziemniaczaną możesz uzyskać po odciśnięciu tartych, surowych ziemniaków. Na dnie wody wytworzy się biaława masa – skrobia).
  4. Łopatkę i podgardle ugotuj w osolonej wodzie. Zmiel je razem w maszynce do mięsa.
  5. Mięso dopraw przyprawami: oregano, pieprzem, solą i dokładnie wymieszaj.
  6. Do przygotowania kartacza weź sporą ilość ziemniaków, uformuj kulę wielkości gałki śnieżnej i rozpłaszcz ją na dłoni, tak aby móc na środek włożyć czubatą łyżkę mięsa. Zaklej mięso ziemniakami. Kartacz powinien mieć kształt owalny i około 10 cm długości.
  7. Gotuj je w dużej ilości osolonej wody, w największym garnku jaki masz. Kartacze wkładaj powoli do wrzącej wody i gotuj je 20 minut na małym ogniu. Same wypłyną na powierzchnię. Bacznie obserwuj, czy się nie rozklejają, a jeśli tak, to możesz je wyłowić na talerze troszeczkę wcześniej.
  8. Najlepiej smakują z okrasą z przesmażonej na oliwie cebulki dymki i boczku pokrojonego w kosteczkę.
  9. A żeby ta ciężkostrawna potrawa dostarczyła nam trochę witamin dodaj na wierzch pokrojonej natki pietruszki.

Nie ma jak u Babci, prawda?… Pamiętam z dzieciństwa, że gdy mama zabraniała, babcia pozwalała. Kołysała na kolanach, śpiewała ludowe piosenki i bawiła się ze mną lalkami. Moja ukochana Babcia Krystyna zawsze, gdy ją odwiedzam, szykuje mi same rarytaski. Stara się dogodzić każdemu, ale wiem, że dla jedynej wnusi zrobiłaby wszystko, co w jej mocy, aby na obiad było coś, co wręcz uwielbia. Teraz jest prababcią i ma nowe oczko w głowie, prawnusię. Może siły już nie te, ale nadał kołysze, śpiewa i podkłada głos dla lali.

Okazja ku pysznemu obiadowi babuni nadarzyła się w te wakacje nie raz, ponieważ na urlopie macierzyńskim dużo czasu spędziłam z córeczką na Podlasiu. Zwieńczeniem wyjazdu były niesamowite, niepowtarzalne, jedyne w swoim rodzaju, wyborne, palce lizać kartacze Babuni. Dziękuję Babciu. Kocham Cię z całego serca.

Teraz czas wracać do domu…

3 komentarze Dodaj własny

  1. Tatul pisze:

    W Kielcach PR,ez wiele lat funkcjonował bar podający kartacze jako danie główne, ewentualnie wspierane żurkiem. Nazywano to jednak pyzami

    Polubienie

    1. Tak, to być mogło jednak inne danie? Na Litwie podaje się podobne, zatopione w rosole. I kieleckich i litewskich mam ochotę spróbować. 🙂

      Polubienie

      1. Tatul pisze:

        Mialem kolegę z Giżycka, którego mama pochodziła z dzisiejszej Litwy. To u niej jadłem kołduny po syberyjski , oczywiście w rosole. Były pyszne

        Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s